निलो मसि 
सरल स्वभावले सबै सँग मिलनलसार वीरेन्द्र कनौडिया । हरेक दिन विहान उठे देखि उनको दैनिकी सर्वसाधारण र कार्यकर्ता भेटघाटमा वित्ने गर्छ । कार्यकर्ता र सर्वसाधारणका काममा घण्टौं समय विताईरहेका कनौडियाको यो शिलशिला चलेको वषौं भयो ।
कनौडियाको पुख्र्यौली थलो कपिलवस्तुको वडा नं. २ कृष्णनगर हो । सामाजिक सेवामा लागिरहने मारवाडी परिवारको जीवन साधारण र सरल छ । त्यही मारवाडी परिवारका सदस्य वीरेन्द्र कनौडिया कपिलवस्तु जिल्लाका नेपाली कांग्रेसका सदावहार नेता परिचित छन । नेपाली कांग्रेस पार्टीमा उनको योगदान निरन्तर छ । पार्टीमा नयाँ कति आउँछन पुराना कति जान्छन । तर उनी अविछिन्न पार्टी संगठनमै छन्,जहिले देखी कांग्रेसमा आवद्ध भए । विचलित नभएर कृष्णनगरमा सति शाल मmैं उभ्भिएका छन् । जनताका काम र कार्यकर्ताबीच उनको दिनचर्या यसरी अघि बढीरहेको ४३ वर्ष वितिसकेको छ ।
उनका छिमेकी उनलाई प्रेम र सम्मानपुर्वक मन्त्री ज्यु नै भनेर सम्बोधन गर्छन । संवाद गर्दा सम्बोधनको प्रति उत्तरमा कनौडिया प्राय साइनो जोडेर कुरा गर्छन् । युवा पीढिंलाई नाम र साईनो दुवै तरिकाले सम्बोधन गर्छन । जसले उनलाई थप लोकप्रिय बनाएको छ । २०५६ सालमा मन्त्री भएदेखि उनि प्रतिको सर्वसाधारणको सम्मानको यो उचाँईमा कहिल्यै कमी आएन ।
वि.सं.२०१६ सालमा कपिलवस्तुको कृष्णनगरमा जन्मिएका कनौडियाको विद्यालय जिवन कृष्णनगर स्थित महेन्द्र माध्यामिक विद्यालयमा वित्यो । वि ए सम्मको अध्ययन नेपालगन्जको महेन्द्र वहुमुखी क्याम्पसमा गरे । थप उच्च शिक्षाका लागी उनि लखनऊ विश्वविद्यालय भर्ना भए । त्यहाँबाट कानुन विषयमा अध्ययन पुरा गरे । कनौडिया अध्ययनसँगै पुख्र्याैलि ब्यापार व्यवसाय भन्दा बढी जनताको सेवामा जुट्न थाले ।
माता सावीत्री देवी र पीता ओमप्रकाश कनौडियाको कोखबाट जन्मिएका साइला छोरा हुन कनौडीया । सुलेखा कनौडिया सँग वि.सं. २०४२ फागुन २९ गते वैवाहिक जिवनमा वाँधिए । कनौडियाको समय परिवारका लागी निकै थोरै मिल्ने गरेको धर्मपत्नी सुलेखा बताउँछिन् ।
कलिलो उमेरमा नै कांग्रेसमा जोडिए कनौडिया । ०३६ सालको जनमत संग्रह ताका पञ्चायती शासनका विरुद्ध आन्दोलनमा सक्रिय हुँदै नेपाली कांग्रेसको पार्टी सदस्यता लिएका कनौडिया राज्यको नजरमा तारो बनिरहे ।
प्रजातन्त्रको उदयसँगै ०४९ सालमा जिल्ला विकास समिति कपिलवस्तुको उप सभापति भए । प्रजातन्त्र स्थापनामा युवा अवस्थाको उर्जा खर्चेका कनौडिया २०५६ सालमा प्रतिनिधि सभा सदस्यमा विजयी भएका थिए । उनलाई तत्कालिन अवस्थामा कांग्रेसले विश्वास स्तम्भका रुपमा उम्मेद्वार बनाएर अवसर दियो ।
२०५८ सालमा जलश्रोत राज्य मन्त्री भईसकेका कनौडिया पार्टी संगठनमा पटक पटक महाधिवेशन प्रतिनिधि भएर केन्द्रिय नेतृत्व चुन्ने काममा महत्वपुर्ण भूमिका निर्वाह गरेका छन् ।
राजनीतिमा लागेकै कारण व्यावसायमा समय दिन नसक्दा उनको व्यावसाय सोचे जस्तो माथि उठ्न सकेन । तर पार्टी कार्यकर्ता र जनताको साथमा उनले खर्चेको यो ४३ वर्षको जिवन प्रति भने उनलाई कुनै गुणासो छैन ।
जिन्दगी एक सफर है सुहाना……गुनगुनाउँदै कनौडिया भन्छन–‘म राजनीतिक कर्म देखि कहिल्यै असन्तोष भएको छैन ।’ हिन्दी चलचित्र ‘अन्दाज’को गीत फेरी जोड्छन कनौडिया–‘यहाँ कल क्या हो किस्ने जाना…….।’ भोलि कस्ले देखेको छ र त्यसैले जे गर्छु जनताका लागी भनेर अहिले नै गर्छु ।
चुनावी माहोलमा कृष्णागर पुख्यौलि थलोमा बसेर काम गर्दा जिवनको सन्तुष्टि भरपुर मिल्छ कनौडियालाई । कनौडिया अगाडी भन्छन –‘जनता र पार्टीले दिएको जिम्मेवारीबाट कहिल्यै भागेको छैन।’
कपिलवस्तु क्षेत्र नं. ३(२) का प्रदेश सभा सदस्य उम्मेद्वारलाई उनको क्षेत्रमा भावी मुख्य मन्त्रीका रुपमा समेत हेर्ने गरिएको छ ।
यीनै कनौडिया पछिल्लो समय लुम्बीनी प्रदेश नेपाली कांग्रेस संसदीय तलका नेता समेत भए । ‘सभाषद बनौंला,संसाद हुँला,मन्त्री हुँला भनेर राजनीतिमा कहिल्यै लागेको थिईन् ।’–कनौडियाको यो अनुभुति कांग्रेस प्रतिको सम्पर्ण पनि हो । यिनै कनोडिया मंसिर ४ गते हुने निर्वाचनमा अब्बल उम्मेदवारको रुपमा देखिएका छन्
निलो मसि 
राम अवतार चौधरी कपिलवस्तु, १४ माघ । गायक उत्तम चौधरी र अन्नु चौधरीको सुमधुर सांगीतिक स्वरमा सजिएको “दिल जिगर तुहि…
प्रतिक्रिया